60Co ӘСЕРІНЕ ҰШЫРАҒАН ЕГЕУҚҰЙРЫҚТАРДЫҢ ӘР ТҮРЛІЖАСТАҒЫ ҰРПАҒЫНЫҢ ЖІҢІШКЕ ІШЕК ЛИМФАТҮЙІНДЕРІНДЕГІ ЭНЕРГИЯ АЛМАСУ ҮРДІСІНІҢСАЛЫСТЫРМАЛЫ СИПАТТАМАСЫ

Нурлан Саякенов; Дархан Узбеков; Oралбек  Ильдербаев; Дария  Шабдарбаева; Салтанат  Узбекова

doi:10.34689/chyrfd94

SEMEY MEDICAL UNIVERSITY

(Nauka i Zdravookhranenie)

Рецензияланатын медициналық ғылыми-практикалық журнал

Ғылым және денсаулық сақтау

Кеңейтілген іздеу

60Co ӘСЕРІНЕ ҰШЫРАҒАН ЕГЕУҚҰЙРЫҚТАРДЫҢ ӘР ТҮРЛІЖАСТАҒЫ ҰРПАҒЫНЫҢ ЖІҢІШКЕ ІШЕК ЛИМФАТҮЙІНДЕРІНДЕГІ ЭНЕРГИЯ АЛМАСУ ҮРДІСІНІҢСАЛЫСТЫРМАЛЫ СИПАТТАМАСЫ

Авторлар

Нурлан Саякенов Автор
Дархан Узбеков Автор
Oралбек Ильдербаев Автор
Дария Шабдарбаева Автор
Салтанат Узбекова Автор

DOI:

https://doi.org/10.34689/chyrfd94

Кілт сөздер:

радиация , энергия алмасу

Аңдатпа

Шағын дозадағы (0,2 Гр) гамма-сәуленің әсеріне ұшыраған егеуқұйрықтардың 1-ші
ұрпағының 2, 5 және айлық ұрпақтарының жіңішке ішек лимфа түйіндерінде энергиялық алмасу
ферменттері - сукцинатдегидрогеназа мен цитохромоксидаза белсенділігін анықтау.
Эксперименттік зерттеу радиация әсеріне ұшыраған ақ түсті егеуқұйрықтардың аталық пен
аналық жынысты ұрпақтарына жасалды. Тәжірибенің мәні гамма-сәуле әсерінен ұшыраған
және интактты егеуқұйрықтар ұрпақтарының 2, 5 және 10 айлық ұрпақтарының жіңішке ішек
лимфа түйіндеріндегі энергия алмасу жағдайы зерттелді. Жануарларды сәулелендіру «Терагам»
атты чехиялық радиотерапиялық қондырғысында радиобелсенді элементі 60Co гаммасәулелерімен жүргізілді. Ол үшін тәжірибелік жануарларды сәулелендіруге Б.А.Жетпісбаев пен
авторлармен ұсынылған әдісі бойынша топометриялық-дозиметриялық дайындығы өткізілді.
Тәжірибелік жануарлардың жіңішке ішек лимфатүйіндері гомогенаттарында сукцинатдегидрогеназа белсенділігі С.О. Тапбергенов әдісімен (1971) анықталды және 1 мл нәруызға
тотықсыздандырылған тетразольдің нм/сек көрсетілді. Цитохромоксидаза Р.С. Кривченкова әдісі
(1974) бойынша анықталды. Алынған зерттеу нәтижелері SPSS бағдарламасы бойынша
өңделді. Салыстыру t-Стьюдент критерийі бойынша жүргізілді.
Жүргізілген тәжірибемізге сай тәжірибелі егеуқұйрықтардың ішек лимфа түйіндерінде 2 және
5 айлықтағы егеуқұйрықта өзгеріссіз қалды, р>0,05. Шағын дозадағы иондаушы сәуле әсеріне
ұшыраған жануарлардың 1-ші ұрпақтарындағы 10 айлық тәжірибелі егеуқұйрықтардың жіңішке
ішек лимфа түйіндерінде СДГ белсенділігі нақты түрде 20,13%-ға белсенділігі кемігені белгілі
болды (р<0,05).
Сонымен, зерттеуге алынған жіңішке ішек лимфа түйіндерінде энергиялық алмасу үрдісіндегі
СДГ және ЦХО ферменттерінің белсенділігі 0,2 Гр дозадағы гамма-сәулесін алған
егеуқұйрықтардан туылған 2 және 5 айлықтағы егеуқұйрықтарда тежелу үрдісі байқалса, 10
айлықтағы тәжірибелік топ егеуқұйрықтарында нақты түрде тежелгені анықталды.

Автор өмірбаяны

Нурлан Саякенов

к.м.н., доцент кафедры патологической анатомии и
судебной медицины Государственного медицинского университета г. Семей, г. Семей, Казахстан.

Әдебиеттер тізімі

Узбеков Д. Е., Ильдербаев О. З., Шабдарбаева Д. М., Саякенов Н. Б., Узбекова С. Е. Сравнительная

характеристика энергетического обмена в лимфоузлах тонкого кишечника потомков крыс различного

возраста, подвергнутых воздействию 60Co / / Наука и Здравоохранение. 2015. №2. С. 72-81.

Uzbekov D., Ilderbaev O., Shabdarbaeva D., Sayakenov N., Uzbekova S. Comparative characteristics of energy

metabolism in lymph nodes of small intestine of descendants of rats of different age exposed to 60Co. Nauka i

Zdravoohranenie [Science & Healthcare]. 2015, 2, pp. 72-81.

Узбеков Д. Е., Ильдербаев О. З., Шабдарбаева Д. М., Саякенов Н. Б., Узбекова С. Е. 60Co әсеріне

ұшыраған егеуқұйрықтардың әр түрлі жастағы ұрпағының жіңішке ішек лимфа түйіндеріндегі энергия

алмасу үрдісінің салыстырмалы сипаттамасы / / Ғылым және Денсаулық сақтау. 2015. №2. Б. 72-81.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-02-10

Журналдың саны

Нөмір 17 № 2 (2015): Шығарылым 2

Бөлім

Статьи

Категориялар

Түпнұсқа зерттеу

Лицензия

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

60Co ӘСЕРІНЕ ҰШЫРАҒАН ЕГЕУҚҰЙРЫҚТАРДЫҢ ӘР ТҮРЛІЖАСТАҒЫ ҰРПАҒЫНЫҢ ЖІҢІШКЕ ІШЕК ЛИМФАТҮЙІНДЕРІНДЕГІ ЭНЕРГИЯ АЛМАСУ ҮРДІСІНІҢСАЛЫСТЫРМАЛЫ СИПАТТАМАСЫ. (2026). «Наука и здравоохранение», 17(2), 72-81. https://doi.org/10.34689/chyrfd94

Жүктеу сілтемесі

Осы автордың (немесе авторлардың) ең көп оқылатын мақалалары

Алтай Дюсупов, Раушан Досмагамбетова, Асет Изденов, Гульшара Абдильдинова, Саулеш Апбасова, Галия Алибаева, Токжан Ахмадиева, Рауан Кисина, Мурат Лепесбаев, Динара Муканова, Жанаргуль Смаилова, Андрей Орехов, Людмила Пивина, Мадина Абенова, Меруерт Масабаева, Асель Байбусинова, Найля Чайжунусова, Дария Шабдарбаева, СЕМЕЙ ӨҢІРІНДЕГІ РАДИАЦИЯЛЫҚ ӘСЕР: ҰРПАҚАРАЛЫҚ ҚАУІПТЕР ЖӘНЕ ДОЗИМЕТРИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕР , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 3 (2025): Шығарылым 3
Алтай Дюсупов, Владлена Сабитова, Асель Байбусинова, Аскар Касымов, Алексей Кливенко, Мадина Абенова, Диана Ыгыева, Саулеш Апбасова, Мурат Лепесбаев, Аяулым Есентаева, Айнаш Оразалина, Галия Алибаева, Гульшара Абильдинова, Дария Шабдарбаева, Меруерт Масабаева, Людмила Пивина, Андрей Орехов, Александра Липихина, Жанаргуль Смаилова, Рауана Кисина, Найля Чайжунусова, РАДИАЦИЯЛЫҚ ӘСЕРГЕ БАЙЛАНЫСТЫ АУРУЛАРҒА ГЕНЕТИКАЛЫҚ БЕЙІМДІЛІК: ҚАЗІРГІ ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 2 (2025): Шығарылым 2
Салтанат Узбекова, Алия Алимбаева, Бекболат Жетписбаев, Зайтуна Хисметова, Гулжан Ильдербаева, Хафиза Жетписбаева, ГАММА-СӘУЛЕНІҢ СУБЛЕТАЛДЫ ДОЗАСЫ ЖӘНЕ ЭМОЦИОНАЛДЫ СТРЕСС ӘСЕРІНІҢКЕШ КЕЗЕҢІНДЕ ЖІҢІШКЕ ІШЕКТІҢ ЛИМФА ТҮЙІНДЕРІ ЖӘНЕ КӨКБАУРДЫҢ ЖАҒДАЙЫ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 16 № 4 (2014): Шығарылым 4
Галия Алибаева, Сауле Кожанова, Динара Муканова, Мадина Абенова, Мурат Лепесбаев, Токжан Ахмадиева, Айнаш Оразалина, Саулеш Апбасова, Дария Шабдарбаева, Владлена Сабитова, Гульнара Батенова, Людмила Пивина, Найля Чайжунусова, Андрей Орехов, Александра Липихина, Меруерт Масабаёва, Асель Байбусинова, Жанаргуль Смаилова, Диана Ыгиева, Алтай Дюсупов, ЯДРОЛЫҚ ҚАРУ СЫНАҚТАРЫНЫҢ САЛДАРЫНАНРАДИАЦИЯЛЫҚ ӘСЕРГЕ ҰШЫРАҒАН АДАМДАРДЫҢ ҰРПАҚТАРЫБОЛЫП ТАБЫЛАТЫН АБАЙ ОБЛЫСЫ, АБАЙ АУДАНЫТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ МЕНСӘУЛЕЛЕНУ ДОЗАЛАРЫН АЛДЫН АЛА ТАЛДАУ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 5 (2025): Шығарылым 5
Гүлбаршын Мукашева, Динара Mуканова, Сауле Koжанова, Ернар Kaирханов, Назым Кудайбергенова, Сауле Маукаева, Жанаргуль Смаилова, Дария Шабдарбаева, Аружан Сейтжанова, Мөлдір Курмашева, Айсулу Жунуспекова, СЕМЕЙ МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ СТУДЕНТТЕРІНІҢ АУЫЗ ҚУЫСЫ КАНДИДОЗЫНЫҢ АЛДЫН АЛУ ТУРАЛЫ ХАБАРДАРЛЫҒЫ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 4 (2025): Шығарылым 4
Сандугаш Ауганбаева, Саулеш Апбасова, Владлена Сабитова, Токжан Ахмадиева, Мурат Лепесбаев, Сауле Кожанова, Айнаш Оразалина, Динара Муканова, Юлия Брайт, Жанаргуль Смаилова, Меруерт Масабаева, Александра Липихина, Найля Чайжунусова, Дария Шабдарбаева, Людмила Пивина, Андрей Орехов, Асель Байбусинова, Аскар Касымов, Алексей Кливенко, Алтай Дюсупов, СЕМЕЙ СЫНАҚ ПОЛИГОНЫНЫҢ АЙНАЛАСЫНДА ТҰРАТЫН ХАЛЫҚТЫ ТІРКЕУ: ИОНДАУШЫ СӘУЛЕЛЕНУДІҢ ТӨМЕН ДОЗАЛАРЫНЫҢ ӘСЕРІН ЗЕРТТЕУ ҮШІН МАҢЫЗДЫ ҚҰРАЛ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 28 № 1 (2026): Шығарылым 1
Индира Сейтмаганбетова, Динара Mуканова, Сауле Koжанова, Ернар Kaирханов, Назым Кудайбергенова, Сауле Маукаева, Жанаргуль Смаилова, Дария Шабдарбаева, Жанар Курмангали, Гүлбаршын Мукашева, Айсулу Жунуспекова, МАҢҒЫСТАУ ОБЛЫСЫНДА ЖАҢА ТУҒАН НӘРЕСТЕЛЕРДЕ ТУА БІТКЕН ДАМУ АҚАУЛАРЫНЫҢ ТАРАЛУЫН ТАЛДАУ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 4 (2025): Шығарылым 4
Мадина Апбасова, Саулеш Апбасова, Татьяна Свитич, Дария Шабдарбаева, Наиля Чайжунусова, Думан Берікұлы, Толкын Булегенов, Мурат Лепесбаев, Айман Мусина, Гульнар Шалгумбаева, Гаухар Амантаева, Алтай Дюсупов, СЕМЕЙ, ӨСКЕМЕН ҚАЛАЛАРЫНЫҢ ЖӘНЕ ПАВЛОДАР ОБЛЫСТАРЫНДАҒЫ ӨЗ-ӨЗІНЕ ҚОЛ ЖҰМСАУ ДЕҢГЕЙІНЕ АПТА КҮНДЕРІНІҢ, МАУСЫМДЫҚ ЖӘНЕ АЙ ФАЗАЛАРЫНЫҢ ӘСЕРІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 26 № 6 (2024): Шығарылым 6
Гүлбаршын Мукашева, Майя Горемыкина, Найля Уразалина, Альмира Ахметова, Айнаш Оразалина, Думан Берікұлы, Жанаргуль Смаилова, Дария Шабдарбаева, Динара Козубаева, Гульнара Нуралинова, Ербол Смаил, Назым Кудайбергенова, Сауле Маукаева, Сая Каримова, ОМЫРТҚА ЭХИНОКОККОЗЫНЫҢ КЛИНИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 2 (2025): Шығарылым 2
Алтай Дюсупов, Гулнур Жумаева, Шынар Темиршенова, Дархан Узбеков, Меруерт Малик, Фарида Рахимжанова, Салтанат Узбекова, Ынкар Кайрханова, Жанаргуль Смаилова, Данара Мұратбекова, 2022-2023 ОҚУ ЖЫЛЫНДАҒЫ ҚОҒАМДЫҚ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ, СТОМАТОЛОГИЯ, ФАРМАЦИЯ ЖӘНЕ МЕЙІРГЕР ІСІ МЕКТЕБІНІҢ БІЛІМ АЛУШЫЛАРЫНЫҢ ПӘНДЕРІН ҚОРЫТЫНДЫ БАҒАЛАУДЫ ТАЛДАУ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 26 № 1 (2024): Шығарылым 1

1 2 3 4 5 6 > >>

Ұқсас мақалалар

Дархан Узбеков, Хафиза Жетпісбаев, Oралбек Ілдербаев, Г.Р. Ибраева, ГАММА-СӘУЛЕНІҢ ӘСЕРІНЕ ҰШЫРАҒАН ЕГЕУҚҰЙРЫҚТАРДЫҢ 1-ШІ ҰРПАҒЫНЫҢ ИММУНДЫҚ ҚАБІЛЕТТІ АҒЗАЛАРЫНДАҒЫ АЛМАСУ ҮРДІСІНДЕГІ ӨЗГЕРІСІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 15 № 2 (2013): Шығарылым 2
Дархан Узбеков, Оралбек Ильдербаев, Дария Шабдарбаева, Нурлан Саякенов, Салтанат Узбекова, Лилия Тимофеева, Ирина Сидоренко, Данил Беккер, γ - СӘУЛЕЛЕНУ ӘСЕРІНЕ ҰШЫРАҒАН ЕГЕУҚҰЙРЫҚТАРҰРПАҒЫ АҒЗАЛАРЫНДАҒЫ АЛМАСУҮРДІСТЕРІНІҢ ЖАҒДАЙЫ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 18 № 3 (2016): Шығарылым 3
Гулжан Ильдербаева, СУБЛЕТАЛДЫ ДОЗАДАҒЫ ИОНДАҒЫШ СӘУЛЕНІҢ КЕЙІНГІ МЕРЗІМІ МЕН ЭМОЦИЯЛЫҚ КҮЙЗЕЛІСТІҢ ҚОСАР ӘСЕРІНДЕГІ ЭНЕРГИЯЛЫ АЛМАСУ ФЕРМЕНТТЕРІ БЕЛСЕНДІЛІГІНЕ СЫҒЫНДЫ ӘСЕРІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 18 № 3 (2016): Шығарылым 3
Кен Иноуе, Шотай Кобаяши, Юми Ониши, Наталья Кулабухова, Гульнара Берекенова, Нурсултан Сексенбаев, Жанат Сарсембина, Тимур Молдагалиев, Нургуль Оспанова, Нобуо Такейчи, Йошихиро Носо, Масахару Хоши, Найля Чайжунусова, Ерсин Жунусов, ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АЛМАСУ ТАРИХЫНА НЕГІЗДЕЛГЕН СЕМЕЙҚАЛАСЫНЫҢ МЕДЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ ЖӘНЕЖАПОНИЯ ҮШ ПЕРФЕКТУРАСЫНЫҢ БІРЛЕСКЕН ДАМУЫ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 20 № 6 (2018): Шығарылым 6
Бекзат Байтерек, Алибек Мустафин, Марат Сыздыкбаев, ЕРЕСЕКТЕРДЕГІ КАРДИОХИРУРГИЯЛЫҚ ОПЕРАЦИЯДАҒЫСЕВОФЛУРАН, ИЗОФЛУРАН ЖӘНЕ ПРОПОФОЛДЫҢГЕМОДИНАМИКАҒА, ДЕНЕНІҢ ЭНЕРГИЯ ШЫҒЫНЫНА ӘСЕРІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 25 № 5 (2023): Шығарылым 5
Мухит Досов, Серик Сейтенов, Назира Бекенова, Галымжан Куатбай, ФАРМАКОРЕЗИСТЕНТТІ ЭПИЛЕПСИЯСЫ БАР НАУҚАСТАРДАПЕРИОПЕРАЦИЯЛЫҚ КЕЗЕҢДЕГІ ҚЫШҚЫЛ-СІЛТІЛІКТҰРАҚТЫЛЫҚ ПЕН ГАЗ АЛМАСУ:КЛИНИКАЛЫҚ СИПАТТАМАЛАР МЕН ТЕРАПИЯНЫҢ РӨЛІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 27 № 5 (2025): Шығарылым 5
Казбек Апсаликов, Татьяна Белихина, Людмила Пивина, Т. Жунусова, Талгат Мулдагалиев, Александра Липихина, ӨЛІМДІЛІК ПЕН АУЫРУШАҢДЫҚ ЖАҒДАЙЫН АНЫҚТАУ НЕГІЗІНДЕ,ЯДРОЛЫҚ ҚАРУ СЫНАҚТАРЫНЫҢ НӘТИЖЕСІНДЕ СӘУЛЕЛЕНУГЕ ҰШЫРАҒАНҚАЗАҚСТАН ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЗЕРТТЕУ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 16 № 1 (2014): Шығарылым 1
А.А. Рымбаева, Г.О. Ілдербаева, ШАҒЫН МӨЛШЕРДЕГІ ГАММА-СӘУЛЕНІҢ АЛМАСУ ЖҮЙЕЛЕРГЕ ӘСЕРІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 13 № 5 (2011): Шығарылым 5
Г.А. Тулеутаева, Е.Т. Тулеутаев, Жанар Жагипарова, Бакытгуль Токтабаева, Saltanat Рахимбаева, РАДИАЦИЯ АЛҒАН АТА-АНАДАН ТУЫЛҒАН АРТЕРИАЛДЫ ГИПЕРТЕНЗИЯСЫ БАР БАЛАЛАРДЫҢАРТЕРИАЛДЫ ҚЫСЫМЫНЫҢ ТӘУЛІКТІК МОНИТОРЛАУ КӨРСЕТКІШТЕРІ , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 16 № 4 (2014): Шығарылым 4
С. Е. Узбекова, Б. А. Жетписбаев, А. К. Мусайнова, Д. Е. Узбеков, Фракционалданған гамма-сәулеленуден кейін ұзақ мерзім кезеңінде перифериялық қанныңлимфоциттерінде энергетикалық алмасу ферменттеріне имунофанның әсері , «Наука и здравоохранение»: Нөмір 13 № 4 (2011): Шығарылым 4

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.