ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КЕНЕ ЭНЦЕФАЛИТІНЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАДАҒАЛАУ ЖҮЙЕСІ, 2019-2021 жж.
DOI:
https://doi.org/10.34689/35d1ka70Кілт сөздер:
Кене энцефалиті , Иксод кенелері , Эпидемиологиялық қадағалау жүйесі , TBEАңдатпа
лматы қ., Қазақстан Республикасы.
Кіріспе. Кене энцефалиті - иксод кенелерінің шағуынан және кене энцефалиті вирусын жұқтырған ешкі мен
сиыр сүтін тұтынудан туындайтын Қазақстан үшін өзекті жіті трансмиссивті ауру. Қазақстанда бұл аурудың циклдік
сипаты болады, бұл эпидемиялық процеске және инфекция ошақтарына әсер ететін әлеуметтік факторларға
байланысты. Инфекцияның жаңа ошақтарының пайда болуы байқалады. Соңғы 10 жылда сырқаттанушылықтың
орташа ұзақ мерзімді көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 0.19 құрайды. Зерттеудің мақсаты Қазақстан
Республикасындағы кене энцефалитін қадағалаудың қолданыстағы жүйесін сипаттау және бағалау болды.
Материалдар мен әдістер: Біз Қазақстандағы кене энцефалитін эпидқадағалау жүйесін сипаттадық. Біз
жүйенің негізгі мына құжаттарын қолдандық: сырқаттанушылық туралы ресми деректер, ықтимал және расталған
жағдайлар туралы есептер, нормативтік-құқықтық актілер, аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау
департаменттерінің жыл сайынғы есептері.
Нәтижелері: Зерттеу нәтижелері жүйеде мамандардың жетіспеушілігі немесе даярлығының жеткіліксіз болуы,
жүйе деңгейлері арасында ақпараттың берілу жылдамдығының төмендігі, жүйеленген электрондық деректер
базасының болмауы, жиналған деректерді талдау және интерпретациялау кезінде статистикалық әдістерді қолдану
деңгейінің төмендігі сияқты кейбір олқылықтарды анықтады.
Қорытынды: Зерттеу нәтижелері қоғамдық денсаулық сақтау органдарына мәлімделгеннен бері
эпидқадағалау жүйесі жетілдірілді. Кене энцефалитінің мониторингін бекіту туралы бұйрықтың жобасы жолданды,
2019–2021 жылдардағы расталған жағдайлар бойынша электрондық база құрылды. Соңғы жылы зерттеулер
белсенді түрде жүргізіліп жатыр, эпидемиологиялық ахуалды болжау жүзеге асырылады және алдын алу шаралары
бойынша ұсынымдар берілуде.
Әдебиеттер тізімі
Kirpicheva U.A., Shapiyeva Zh.Zh., Utegenova E.S. Tick-borne encephalitis surveillance in Kazakhstan, 2019-2021 //
Nauka i Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2023, (Vol.25) 3, pp. 71-78. doi 10.34689/SH.2023.25.3.009
Кирпичева У.А., Шапиева Ж.Ж., Утегенова Э.С. Надзор за клещевым энцефалитом в Казахстане за 2019-2021
годы // Наука и Здравоохранение. 2023. 3(Т.25). С. 71-78. doi 10.34689/SH.2023.25.3.009
Кирпичева У.А., Шапиева Ж.Ж., Утегенова Э.С. Қазақстан Республикасындағы кене энцефалитін
эпидемиологиялық қадағалау жүйесі, 2019-2021 жж. // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2023. 3 (Т.25). Б. 71-78. doi
10.34689/SH.2023.25.3.009
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Ульяна Кирпичева, Жанна Шапиева, Эльмира Утегенова (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.