ГИНГИВИТПЕН АУЫРАТЫН НАУҚАСТАР АУЫЗ ҚУЫСЫЖАҒДАЙЫНДА ГИАЛУРОН ҚЫШҚЫЛЫМЕН ЖӘНЕКВЕРЦЕТИНМЕН ОРАЛДЫ ГЕЛЬДЕРДІҢ ЕМДІК ӘСЕРІ

Аңдатпа

Кіріспе. Осы кезде пародонта ісік ауруларын емдеу мәселесі бүкіл дүниежүзінде өзекті.
Пародонта, гингивит аурулары арасында тісасты тіндерінің зақымдануы түрлері ең таралғаны
болып табылады.
Тіс етіндегі ісу процестері тығыз жасушааралық байланыстардың бұзылуы есебінен оның
эпителиалды қабатының кедергілері мен қорғау қызметінің төмендеуін жиі көрсетеді, ол
аурушаң агенттердің, токсиндердің кіріп кетуіне, бактериялардың таралуына себепші болады.
Жасушааралық матрикс негізіне гиалуронд қышқыл құрайтынын ескере отырып, дәнекер
тіндердің көптеген қызметтерінің айқындалуына себепші бола отырып, жасушааралық заттарды
тұрақтандыру жолымен оның пародонтопротекторлық қасиеттерін пайдалану мүмкіндігі және
бактериалды инвазиясын төмендету көрсетіледі. Еркін –радикалды тотығудың патогенетикалық
байланысы гингивиттің дамуымен антиоксиданттардың және ангиопротекторларды қолдануды
айқындайды. Гиалуронидазаның белсенділігін басатын және тіндік өтімділікті төмендету
қабылеттілігі кверцетинді пайдалану гиалурон қышқылмен қосарласып гингивитті емдеудің
альтернативті әдісі ретінде перспективті.
Зерттеу мақсаты - эксперименталды – клиникалық мәіметтер негізінде алынған гиалурон
қышқыл және кверцетин препараттарды байланыса қолдану жолымен созылмалы катаралды
гингивитті емдеудің тиімділігін арттыру.
Әдістері. Зерттеу нысаны созылмалы катаралды гингивитпен ауыратын 40 науқастың және
12 дені сай тұлғаның сілекейі (ауызішілік сұйықтығы) болды. Пациенттерді тексеру Харьков
ұлттық медициналық университетінің стоматология кафедрасында және №7 Харьков қалалық
стоматологиялық емхана негізінде жүргізілді. 18-35 жас аралығындағы тістеу патологиясы жоқ,
ішкі ағзалардың және жүйелердің фондық патологиясыз пациенттер таңдалды. СКГ салмақ
дәрежесі тіс етінің қаңсырауы, гиперемия және цианоз, тіс еті ұшыныңісігі және тегістілігі,
пародонталды индекстердің көрсеткіштері бойынша айқындалды. Гиалурон қышқыл гелінің
және Квертулин препаратының емдік әсері (кверцетин + инулин + кальций цитраты) ісінудің
биохимиялық көрсеткіштері бойынша бағаланды (эластаза, МДА), дисбиоза (уреаза, лизоцим)
және антиоксидантты жүйемен (каталаза), оларды сілекейде анықтады.
Нәтижелердің статистикалық өңдеуін SPSSSigmaStart 3.0 бағдарламалар пакеті көмегімен
жүргізді, Стьюдент t-критериі бойынша таңдау арасындағы айырмашылықтардың
ықтималдылығы анықтады. Мәліметтерді 0,95, т.е. р<0,05 маңыздылық деңгейі кезінде шынайы
деп санады
Нәтижелер. Клиникалық жағдайларда ГҚ және кверцетиннің қосарланған емдік әсерін
пайдалану мүмкіндігі мен тиімділігі алғашқы рет тұрақталды, ол пациенттің ауыз
сұйықтығындағы эластазаның белсенділігінің 34,5%, уреазаның – 62%, степенидисбиозаның – на 81,5%, төмендеуімен, лізоцим белсенділігінің 100%, каталазаның – 46,1%, АПИ – 108,6%
ұлғаюымен расталады. Егеуқұйрықтарда гиалурон қышқылының әсері зерттелген.
Қорытындылар. Алғашқы рет егеуқұйрықтарда пародонттың эксперименталды
патологиясын модельдеу жағдайында гиалуронды қышқылдың, квертециннің әсері және
олардың пародонты тіндердегі гиалуронд қышқылының мөлшері және ісіктің биохимиялық
маркерлері деңгейі зерттелді.
Ішкі патогендердің және олардың экспозиция уақыттарынан пародонттың тіндеріндегі ГҚ
биохимиялық маркерлері және құрамының өзгерістері туралы ғылыми мәліметтер кеңейтілді
және толықтырылды.
Алғашқы рет СКГ кешенді емдеуде гингивиттің әртүрлі эксперименталды модельдердегі ГҚ
және кверцетиннің мүмкіндігі мен қатарласа пайдалану тиімділігі көрсетілген.