ЖАТЫР МОЙНЫНЫҢ HPV-МЕН БАЙЛАНЫСТЫ ІСІККЕ ДЕЙІНГІАУРУЫ БАР ӘЙЕЛДЕРДЕ ФОТОДИНАМИКАЛЫҚ ТЕРАПИЯНЫҚОЛДАНУ. ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ.
DOI:
https://doi.org/10.34689/qs5dzy25Кілт сөздер:
жатыр мойны обыры , адам папилломавирусы , фотодинамикалық терапия , PDT , жатыр мойны дисплазиясы , ЦИНАңдатпа
Өзектілігі: бұл мақалада жатыр мойны обырын диагностикалау мен емдеудің заманауи әдістеріне қысқаша
шолу жасалды. Жатыр мойны обырының дамуының этиологиялық факторына – адам папилломавирусына (HPV)
ерекше назар аударылады. HPV инфекциясы кезіндегі иммундық жүйенің рөлі және жатыр мойны дисплазиясын
емдеудің негізгі әдістері сипатталған. Мақалада сонымен қатар бала туу жасындағы әйелдерде жатыр мойны
дисплазиясын емдеуде фотодинамикалық терапияның (ПДТ) әсер ету механизмі егжей-тегжейлі қарастырылған.
PDT-фотосенсибилизатор, жарық және молекулалық оттегінің комбинациясын қолданатын жоғары
технологиялық емдеу әдісі. Бұл әдіс еркін радикалды тотығу, ісіктердің тамырлы стромасының бұзылуы және
иммундық жасушалардың әсерінен жою механизмдеріне негізделген. Бұл зардап шеккен аймақтың құрылымдарын
зақымдауға және жоюға мүмкіндік беретін инвазивті емес, тиімді және қауіпсіз емдеуді білдіреді. Алайда,
канцерогенездің тұрақты регрессиясын қамтамасыз ететін иммундық жауапты қалыпқа келтіру үшін HPV-ді ұзақ
уақыт жою қажет. Мақалада ПДТ қолдану қауіпсіздігі мен тиімділігі туралы шетелдік және отандық мақалаларға
шолу берілген. Жатыр мойнының HPV - мен байланысты қатерлі ісіктеріндегі иммундық жауаптың рөлі
қарастырылады. Жатыр мойны дисплазиясының деструктивті және деструктивті емес лечения сипатталған.
Гинекологияда фотодинамикалық терапияны қолданудың алғашқы көздері, сондай-ақ PDT артықшылықтары мен
кемшіліктері осы мақалада ашылған.
Мақсаты: Жатыр мойнының ісікке дейінгі ауруы бар HPV - ассоциацияланған әйелдерде фотодинамикалық
терапияны қолдану бойынша әдебиеттер деректерін талдау.
Іздеу стратегиясы: зерттеу тақырыбындағы жарияланымдарды, e-Library, Google Academy, PubMed, Web of
Science, Scopus электрондық кітапханасының дерекқорларында индекстелген дереккөздерді талдау. Қосу
критерийлері: үлкен популяцияларда жүргізілген рандомизацияланған және когорттық зерттеулер туралы есептер,
мета-талдаулар мен жүйелі шолулар, ашық қол жетімді және статистикалық расталған қорытындыларды қамтитын
ағылшын және орыс тілдеріндегі түпнұсқа толық мәтінді мақалалар. Ерекшелік критерийлері: қысқаша есептер,
газет мақалалары және жеке хабарламалар. Іздеу тереңдігі 10 жыл болды (2013-2023). Тиісті іздеу 2200 мақала
шығарды, бастапқы талдаудан кейін 45 мақала қорытынды талдау үшін таңдалды
Нәтижелер: біздің әдебиеттерге шолу нәтижелері бойынша зерттеу нәтижелері HPV-мен байланысты жатыр
мойны обырына дейінгі ауруы бар әйелдерде фотодинамикалық терапияны қолдану перспективалы зерттеу саласы
екенін көрсетеді. Тиімділікті, қауіпсіздікті және оңтайлы уақытты бағалау үшін қосымша клиникалық зерттеулер
қажет.
Әдебиеттер тізімі
Шаназаров Н.А., Кисикова С.Д., Албаев Р.К., Афанасьев М.С., Хамидуллина З.Г., Гришачева Т.Г., Хангелді А.Е.
Применение фотодинамической терапии у женщин с ВПЧ-ассоцированным предопухолевым заболеванием шейки
матки. Обзор литературы // Наука и Здравоохранение. 2023. 4(Т.25). С. 231-240. DOI 10.34689/SH.2023.25.4.028
Shanazarov N.A., Kisikova S.D., Albayev R.K., Afanasyev M.S., Khamidullina Z.G., Grishacheva T.G., Khangeldi A.Yе.
The use of photodynamic therapy in women with HPV-associated precancerous cervical disease. Literature review // Nauka i
Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2023, (Vol.25) 4, pp. 231-240. DOI 10.34689/SH.2023.25.4.028
Шаназаров Н.А., Кисикова С.Д., Албаев Р.К., Афанасьев М.С., Хамидуллина З.Г., Гришачева Т.Г., Хангелді А.Е.
Жатыр мойнының HPV-мен байланысты ісікке дейінгі ауруы бар әйелдерде фотодинамикалық терапияны қолдану.
Әдебиетке шолу // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2023. 4 (Т.25). Б. 231-240. DOI 10.34689/SH.2023.25.4.028
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Насрулла Шаназаров, Сауле Кисикова, Рустам Албаев, Максим Афанасьев, Зайтуна Хамидуллина, Татьяна Гришачева, Акмарал Хангелді (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.