ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫҚ ҚАУІП ФАКТОРЛАРЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ӨМІР СҮРУ САПАСЫНЫҢ БАҒАЛАНУ ДЕҢГЕЙІ
Өзектілігі: Қазіргі таңда, аурушаңдықтың негізгі себептерінің бірі болып табылатын мінез-құлықтық қауіп факторларына байланысты өмір сүру сапасының деңгейін анықтау арқылы, тұлғаның денсаулыққа деген қатынасын жан-жақты білуге болады. Зерттеудің мақсаты: Түркістан қаласы тұрғындарының негізгі мінез-құлықтық қауіп факторларына байланысты өмір сүру сапасының деңгейін анықтау. Материалдар мен әдістер: Зерттеу жұмысына 632 зерттелуші алынды. Олардың орта жас көрсеткіші – 51,19±11,65 құрады. Мінез-құлықтық қауіп факторларын анықтау мақсатында: темекі шегушілік бойынша мәлімет – Фагерстрем тесті; алкогольдік ішімдікті қолдануды бағалау – AUDIT сауалнамасы; физикалық белсенділік деңгейін анықтау – IPAQ сауалнамасы; ДМИ көрсеткішін анықтау антропометрлік зерттеулер арқылы жүзеге асты. Ал, өмір сүру сапасының деңгейін бағалау үшін SF-36 сауалнамасы қолданылды. Нәтижелері: Темекі шегетіндердің темекі шекпейтіндерге қарағанда өмір сүру сапасының деңгейі SF-36 сауалнамасының BP шкаласы негізінде жоғары болатындығы анықталды (p=0,016). Алкогольдік сусындарды тұтынушылардың, сәйкесінше RP (p=0,020), SF (p=0,008) және RE (p=0,015) шкалалары бойынша, алкоголь ішімдіктерін қолданбайтындарға қарағанда жоғары көрсеткіштерді көрсетті. Ал, физикалық белсенділіктің орташа деңгейімен айналысатын адамдар тобының BP (p=0,025) және SF (p=0,007) шкалалары бойынша орташа балдарында статистикалық мәнділік интервалы сақталынды. Алайда, SF-36 сауалнамасының барлық шкалалары бойынша ДМИ-ге байланысты қандай да бір статистикалық мәнділік интервалының сақталуы байқалған орын алмады. Алынған мәліметтерді статисткалық өңдеу SPSS 22 сынақ нұсқасының (SPSS Inc, Чикаго, IL, АҚШ) статистикалық бағдарламалық жасақтамасымен жүзеге асырылды. Қорытынды: Зерттелушілердің мінез-құлықтық қауіп факторларынының түрлеріне байланысты өмір сүру сапасының деңгейі бойынша өзгерістер болатындығы анықталынды.
Ерболат Ғ. Саруаров1, https://orcid.org/0000-0002-1786-5209 Гулназ О. Нускабаева1, https://orcid.org/0000-0003-2139-3221 Жанат Н. Шалхарова1, https://orcid.org/0000-0003-0069-3073 Айман А. Мусина2, https://orcid.org/0000-0002-0864-1238 1 Қ.А. Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ-Түрік университеті, Түркістан қ., Қазақстан Республикасы; 2 ҰАС «Астана Медицина Университеті», Нұр-Сұлтан қ., Қазақстан Республикасы.
1. Apolone G., Mosconi P. The Italian SF-36 health survey: translation; validation and norming // J Clin Epidemiol 1998;51:1025–36. 2. Aaronson N., Muller M., Cohen P.D.A., Essink-Bot M.L. et al. Translation, validation and norming of the Dutch language version of the SF-36 Health Survey in community and chronic disease population // J Clin Epidemiol 1998;51:1055–68. 3. Alonso J., Ferrer M., Gandek B., Ware Jr.Je., Aaronson N.K., Mosconi P. Health-related quality of life associated with chronic conditions in eight countries: results from the International Quality of Life Assessment (IQOLA) Project // Qual Life Res 2004;13:283–98. 4. Brazier J.E., Harper R., Jones N.M., Cathain A., Usherwood T., Westlake L. Validating the SF-36 health survey questionnaire: new outcome measure for primary care // BMJ 1992;305(6846):160–4. 5. Bullinger M. German translation and psychometric testing of the SF-36 health survey: preliminary results from the IQOLA project // Soc Sci Med 1995;41:1359-1366. 6. Barcones-Molero M.F., Sánchez-Villegas A., Martínez-González M.A., Bes-Rastrollo M., Martínez-Urbistondo M., Santabárbara J., Martínez J.AThe influence of obesity and weight gain on quality of life according to the SF-36 for individuals of the dynamic follow-up cohort of the University of Navarra // Revista Clínica Española (English Edition). 2018. 218(8), 408-416. 7. Edward J., Ware Jr.Je., Gandek B. Overview of the SF-36 Health Survey and the international Quality of life Assessment (IQOLA) Project // J Clin Epidemiol 1998;51:903–12. 8. Gandek B., Ware J.J. Methods for validating and norming trans- lations of health status questionnaires: the IQOLA Project approach. International Quality of Life Assessment // Journal of Clinical Epidemiology 1998, 51:953-959. 9. Gomez A., Hani Butrus F., Johansson P., Åkerström E., Soukka S., Emamikia S. & Parodis I. Impact of overweight and obesity on patient-reported health-related quality of life in systemic lupus erythematosus // Rheumatology, 2021.60(3), 1260-1272. 10. Karlsen T.I., Tveitа E. K., Natvig G.K., Tonstad S. Hjelmesæth J. Validity of the SF-36 in patients with morbid obesity // Obesity facts, 2011.4(5), 346-351. 11. Kolotkin R.L., Meter K., Williams G.R. Quality of life and obesity // Obesity reviews, 2001. 2(4), 219-229. 12. Laaksonen M., Rahkonen O., Martikainen P., Karvonen S., Lahelma E. Smoking and SF-36 health functioning // Preventive medicine, 2006.42(3), 206-209. 13. Lavernia C.J., Villa J.M., Contreras J.S. Arthroplasty knee surgery and alcohol use: risk factor or benefit? // Clinical Orthopaedics and Related Research®, 2013. 471(1), 189-194. 14. Pucci G.C., Rech C.R., Fermino R.C., Reis R.S. Association between physical activity and quality of life in adults // Revista de Saúde Pública, 2012. 46, 166-179. 15. Rajabi A., Arefnezhad M., Erfanpoor S., Esmaeilzadeh F., Arefnezhad M., Hasani J. Cigarette smoking and health-related quality of life in the general population of Iran: Independent associations according to gender // International journal of preventive medicine, 2019. 10.(1):188. 16. Saito I., Okamura T., Fukuhara S., Tanaka T., Suzukamo Y., Okayama A., & Hipop‐OHP Research Group. A cross‐sectional study of alcohol drinking and health‐related quality of life among male workers in Japan // Journal of occupational health, 2005.47(6), 496-503. 17. Ul‐Haq Z., Mackay D.F., Fenwick E., Pell J.P. Meta‐analysis of the association between body mass index and health‐related quality of life among adults, assessed by the SF‐36 // Obesity, 2013. 21(3), E322-E327. 18. Ware Jr.Je, Gandek B., Kosinki M., Aorosaon N.K., Apolone G., Brazier J., et al. The equivalence of SF-36 Summary health scores estimated using standard and country specific algorithms in 10 countries: results from the IQOLA project. International Quality of life Assessment // J Clin Epidemiol 1998;51(11):1067–70. 19. Ware J., Gandek B. Methods for testing data quality, scaling assumptions, and reliability: the IQOLA Project approach // Journal of Clinical Epidemiology 1998, 51:945-952. 20. Williams E.C., Peytremann-Bridevaux I., Fan V.S., Bryson C.L., Blough D.K., Kivlahan D.R., Bradley K.A. The association between alcohol screening scores and health status in male veterans // Journal of addiction medicine, 2010. 4(1), 27-37.
Количество просмотров: 75

Ключевые слова:

Библиографическая ссылка

Саруаров Е.Ғ., Нускабаева Г.О., Шалхарова Ж.Н., Мусина А.А. Түркістан қаласы тұрғындарының мінез-құлықтық қауіп факторларына байланысты өмір сүру сапасының бағалану деңгейі // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2022. 4 (Т.24). Б. 94-100. doi 10.34689/SH.2022.24.4.012

Авторизируйтесь для отправки комментариев