МЕДИЦИНАЛЫҚ ОҚУ ОРЫНДАРЫНЫҢ КӘСІПТІК БАҒДАР БЕРУ ЖҰМЫСЫН ТИІМДІ ЖҮРГІЗУ НЫСАНЫ РЕТІНДЕ ЖАЛПЫ БІЛІМ БЕРУ МЕКЕМЕЛЕРІНІҢ ТҮЛЕКТЕРІН ЖОҒАРҒЫ ОҚУ ОРНЫНА ӘЗІРЛЕУ

Мақалада болашақ дәрігерлердің өзін-өзі анықтауды қамтамасыз ететін кәсіби-бағытталған тәсілдемесін қалыптастыру және болашақ студенттердің дәрігер мамандығын таңдау сұрақтары қарастырылады. Егер әрбір қызмет ғылыми негізделіп, жоспарлы және мақсатты орындалса, үйлесімді нәтижелерге жетуге тек сол кезде ғана жетуге болады. Сол себепті, бүгінде Қазақстан Республикасының жоғарғы оқу орындарының алдында кәсіби құзырлы, эконикалық және ұйымдастыру- басқарушылық сауатты мамандарды дайындау мақсаты қойылған. Кәсіби бағдар беру жұмыстары бойынша зерттемелерге сүйене отырып, «кәсіби бағдарлау» сөзінің ұғымына, кәсіптік бағдар беру жұмысының жүйесіне, кәсіптік бағдар беру жұмысының ұйымдастырылуына өлшемдер ұсынылып отыр.

Зерттеу объектісі: жалпы білім беру мектептеріндегі жоғарғы сынып оқушыларының кәсіби бағдарлау үрдісі.

Зерттеудің мақсаты: Павлодар қаласының жалпы білім беру мектептеріндегі медициналық жоғарғы оқу орындарына түсуді қалайтын 9, 10 және 11 сынып оқушыларының бағарын зерделеп, алынған нәтижелер бойынша медициналық жоғарғы оқу орындарына түсушелерді таңдауды жетілдіру бойынша ғылыми – негіздеме амалын әзірлеу мақсатында.

Зерттеу көздері: Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы, 2005-2010 ж. аралығындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік білім дамуы, зерттеу міселелері бойынша философтардың, ұстаздардың, психологтардың еңбектері, білім туралы нормативтік құжаттар, жалпыміндетті мемлекеттік стандарттар, оқу-методикалық кешендер, оқу бағдарламалары.

Зерттеудің әдістері: Әлеуметтік зерттеудің әдісінің сауалнама әдісі қолданылды. Талғам ішіне 9, 10 және 11 сынып оқушылары Выборка включала учащихся 9, 10 и 11 классов (қалалық және ауылдық оқушылар, соның ішінде міндетті өлшемі ретінде медициналық жоғарғы оқу орнына немесе колледжге түсудің көңілдің бары қарастырылды). Алынған мәліметтерді өңдеу жаңа статистикалық әдістің бірі Epi Info пакетінің қолдануымен жүргізілді. Жиіліктің өзгелігін татистикалық мағыналығын санау үшін, бізбен хи-квадрат (x²) өлшемі қолданылды, елеуліліктің деңгейі р<0,05 тағайынды.

С. Ж. Лепесова1, Ю. М. Семенова2, Н. М. Кабиденова3,

Б.Қ. Сыдықова1, Ш. Т. Беккожанова1

 Семей қаласының мемлекеттік медицина университеті

1 «Қоғамдық денсаулық сақтау» факультетінің екінші курс магистранты;

2 Жалпы хирургия кафедрасының доценті; 3

«Мейірбике ісі» факультетінің екінші курс магистранты.

Литература:

1.         Балабанов С. С., Дыдыкин В. А. Социологическое исследование профессии медицинской сестры // Медицинская сестра. 2000. № 4. С. 17- 20.

2.         Бодров В. А., Малкин В. Б., Покровский Б. Л., Шпаченко Д. И. Психологический отбор летчиков и космонавтов. Проблемы космической биологии. М.: Наука, 1984. 159 с.

3. Государственная программа развития образования Республики Казахстан на 2011 - 2020 годы // Указ Президента Республики Казахстан 1118 12.08.2014 // http://www.edu.gov.kz/sites/default/files/2011-2020_zhzh._memba-darlama_0.pdf (дата обращения: 27.01.2015)

4. Гуревич К. М. Профессиональная пригодность и основные свойства нервной системы. - М.: Наука, 1970. 272 с.

5. Закон Республики Казахстан «Об образовании» от 27 июля 2007 г. № 319-III ЗРК //http://www.kau.kz/news-mo/zakon-respubliki-kazahstan-ob-obrazovanii-ot-27-iyulya-2007-goda-319-iii-z... (дата обращения 27.01.2015).

6. Захаров, Н. Н. Профессиональная ориентация школьников. Учебное пособие для студентов. Москва: Просвещение, 1988. 272 с.

7. Здоровцов Г. И. Формирование общественно необходимой профессионально-квалификационной структуры кадров медицинских работников // Экономика здравоохранения. 2000. №7. С. 22-29.

8. Каверина Р. Изучение способностей школьников - основа профориентации // Нар. образование. 2001. № 5. С. 129-136.

9. Карцев И. Д., Холдеева Л. Ф., Павлович К. Э. Физиологические критерии профессио-нальной пригодности подростков к различным профессиям. М., 1977. 176 с.

10. Климов Е. А. Психология профессионального самоопределения. - Ростов-на-Дону: Феникс, 1996. 512 с.

11. Конева Е., Кукушкин В., Плаксина О. Абитуриент и профессиональная ориентация // Высшее образование в России. 1996. №4. С. 47-51.

12. Концепция государственной молодежной политики до 2020 года Республики Казахстан. – Астана, 2012.// http://strategy2050.kz/storage/documents/26/da/ 26da46bcdd9e309e9d76d84f8f2cf61a.pdf (дата обращения: 25.01.2015)

13. Мутырова А. С. Рекомендации в помощь абитуриенту. – Элиста: Калмыцкий государственный университет. 2008. 82 с.

14. Новиков Ю. В., Агамов А. Г., Кайкова Л. В. О работе с выпускниками по содействию их занятости на рынке труда // Общественное здоровье, управление здравоохранение и подготовка кадров. М., 2002. С. 209-2013

15. Новичкова Н. И., Левина Л. Н., Соболевская О. В. Особенности проведения медицинского и психофизиологического проф-отбора // Гигиена и санитария. 1996. № 5. 16 с.

16. Сухарева Л. М., Павлович К. Э., Рапопорт И. К., Шубочкина Е. И. Профессио-нальная ориентация молодежи: медицинские и психофизиологические аспекты // Гигиена и санитария. 2000. №1. 48 с.

17. Чистяков С. Н., Захаров Н. М. Профессиональная ориентация школьников. М.: Педагогика, 1987. 160 с.

18. Шадиев Н. Ш. Внеклассная и внешкольная профессиональная ориентация учащихся. - Ташкент: Фантазия. 1988. 112 с.

19. Щепин О. П., Филатов В., Погорелая Я. Д. Подходы к определению стратегии кадровой политики в здравоохранении: международный опыт // Проблемы социальной гигиены, здравоохранения и истории медицины. 1998. №3. С.13-19.

20. Courneya C. A, Wright K., Frinton V. Mak E., Pachev G. Medical student selection: choice of a semi-structured panel interview or an unstructured one-on-one. Medical Teacher 2005. рр.499-503.

21. William G. What is the future of problem based learning in medical education? // Adv. Physiol. Educ.1998. Vol. 20. N1. pр. 12- 15.

 

Referenses:

1. Balabanov S. S., Dydykin V. A. Sotsiologicheskoe issledovanie professii meditsinskoi sestry [Sociological research of profession of medical sister]. Medisinskaya sestra [Nurse]. 2000, 4. pp.17- 20.

2. Bodrov V. A., Malkin V. B., Pokrovskiy B. L., Shpachenko D. I. Psikhologicheskii otbor letchikov i kosmonavtov. [Psychological selection of pilots and astronauts]. Problemy kosmicheskoi biologii [Problems of space biology]. M.: Nauka, 1984. V. 48. 159 p.

3. Gosudarstvennaya programma razvitiya obrazovaniya Respubliki Kazakhstan na 2011 - 2020 gody. Ukaz Prezidenta Respubliki Kazahstan 1118 12.08.2014 [State program of a development of education of the Republic of Kazakhstan for 2011 - 2020"] the Decree of the President of the Republic of Kazakhstan of December 7, 2010 N. 1118 http://www.edu.gov.kz/sites/default/files/2011-2020_zhzh._memba-darlama_0.pdf (accessed 27.01.2015).

4. Gurevich K. M. Professional’naya prigodnost’ i osnovnye svoistva nervnoi sistemy [Professional competence and basic properties of the nervous system]. M .: Nauka, 1970, 272 p.

5. Zakon Respubliki Kazakhstan «Оb оbrazovanii» [Law of the Republic of Kazakhstan "On Education"]. July 27, 2007 № 319-III LRK. http://www.kau.kz/news-mo/zakon-respubliki-kaza khstan-ob-obrazovanii-ot-27-iyulya-2007-goda-319-iii-zrk.html?lang=ru (accessed 27.01.2015).

6. Zakharov, N. N. Professional’naya orientasiya shkol’nikov [Professional orientation of of schoolchildren]. Uchebnoe posobie dlya studentov studentov [Manual for students]. Moscow: Education. 1988, 272 p.

7. Zdorovtsov G. I. Formirovanie obshchestvenno neobkhodimoi professional'no-kvalifikatsionnoi struktury kadrov meditsinskikh rabotnikov [Forming publicly of necessary professionally - qualificatory structure of shots of medical workers]. Ekonomika zdravookhraneniya [Health Economics]. 2000, 7, pp. 22-29.

8. Koverina R. Izuchenie sposobnostei shkol’nikov – osnova proforientasii [A study of capabilities of schoolchildren is basis of vocational orientation]. Narodnoe obrazovanie [National education]. N 6. 2001. pp.111-114.

9. Karcev I. D., Kholdeeva L. F., Pavlovich K. E. Fiziologicheskie kriterii professional'noy prigodnosti podrostkov k razlichnym professiyam [Physiological criteria of professional the suitability of the teenagers to the different professions]. M., 1977. 176 p.

10. Klimov E. A. Psihologiya professional’nogo samoopredeleniya [Psychology of professional self-determination]. Rostov-na-Dony. [Rostov-on-Don]. 1996, 256 p.

11. Koneva E., Kukushkin V., Plaksina O. Abiturient i professional'naya orientatsiya. [University entrant and professional orientation]. Vysshee obrazovanie v Rossii [Higher education in Russia]. 1996, 4, pp. 47-51.

12. Kontseptsiya gosudarstvennoi molodezhnoy politiki do 2020 goda Respubliki Kazakhstan. [Сoncept of the state youth policy till 2020 of the Republic of Kazakhstan]. Astana, 2012. http://strategy2050.kz/storage/documents /26/da/ 26da46bcdd9e309e9d76d84f8f2cf61a.pdf (accessed 25.01.2015).

13. Mutyrova A. S. Rekomendatsii v pomoshch' abiturientu. [Recommendations in a help to the university entrant]. Elista: Kalmytskiy gosudarstvennyi universitet. 2008, p.82.

14. Novikov Yu. V., Agamov A. G., Kaykova L. V. O rabote s vypusknikami po sodeistviyu ikh zanyatosti na rynke truda [About work with graduating students on the assistance of their employment at the market of labour]. Obshchestvennoe zdorov'e, upravlenie zdravookhranenie i podgotovka kadrov [Public Health, Department of Health and training]. M., 2002, pp.209.

15. Novichkova N. I., Levina L. N., Sobolevskaya O. V. Osobennosti provedeniya meditsinskogo i psikhofiziologicheskogo profotbora [Features of the medical and psycho-physiological professional selection]. Gigiena i sanitariya [Hygiene and sanitation]. 1996, 5, p.16.

16. Sukhareva L. M., Pavlovich K. E., Rapoport I. K., Shubochkina E. I. Professio-nal'naya orientatsiya molodezhi: meditsinskiе i psikhofiziologicheskiе aspekty. [Professional orientation of youth: the medical and psycho-physiological aspects]. Gigiena i sanitariya Gigiena i sanitariya. [Hygiene and sanitation]. 2000, 1, 48 p.

17. Chistyakov S. N., Zakharov N. M. Professional'naya orientatsiya shkol'nikov [Professional orientation of schoolchildren]. M.: Pedagogika [M.: Pedagogics], 1987, 160 p.

18. Shadiev N. Sh. Vneklassnaya i vneshkol'naya professional'naya orientatsiya uchashchikhsya [Extracurricular and out-of-school professional orientation of students]. Tashkent:Fantaziya [Tashkent: Imagination], 1988,112 p.

19. Shchepin O. P., Filatov V., Pogorelaya Ya. D. Podkhody k opredeleniyu strategii kadrovoi politiki v zdravookhranenii: mezhdunarodnyi opyt // Problemy sotsial'noi gigieny, zdravookhraneniya i istorii meditsiny. [Going near determination of strategy of skilled politics in a health protection: international experience. Problem of social hygiene, health protection and history of medicine].1998, 3, pp.13-19.

20. Courneya C. A, Wright K., Frinton V.,Mak E., Pachev G. Medical student selection: choice of a semi-structured panel interview or an unstructured one-on-one. Medical Teacher 2005, рр. 499-503.

21. William G. What is the future of problem based learning in medical education? Adv. Physiol. Educ. 1998, Vol. 20. - N1. pp. 12- 15.

: 483


Лепесова С. Ж., Семенова Ю. М., Кабиденова Н. М., Сыдыкова Б. К., Беккожанова Ш. Т. Довузовская подготовка выпускников общеобразовательных учреждений как эффективная форма профориентационной работы медицинского вуза / / Наука и Здравоохранение. 2015. №2. С. 93-102. Lepessova S. Zh., Semenova Yu. M., Kabidenova N. M., Sydykova B. K., Bekkozhanova Sh. T. Pre – graduate training of high school students as an effective approach to vocational education implemented by the medical school. Nauka i Zdravoohranenie [Science & Healthcare]. 2015, 2, pp. 93-102. Лепесова С. Ж., Семенова Ю. М., Кабиденова Н. М., Сыдыкова Б. К., Беккожанова Ш. Т. Медициналық оқу орындарының кәсіптік бағдар беру жұмысын тиімді жүргізу нысаны ретінде жалпы білім беру мекемелерінің түлектерін жоғарғы оқу орнына әзірлеу / / Ғылым және Денсаулық сақтау. 2015. №2. Б. 93-102.