ӨКПЕНІҢ ҰСАҚ ЕМЕС ЖАСУШАЛЫ ІСІГІНІҢ ЖЫЛДАМ ЕМДЕУ БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ (FASTTRACK) НӘТИЖЕЛЕРІ
Кіріспе. Өкпе ісігі кең таралған және экономикалық салдарларға әкеп соғатын қатерлі ісіктер қатарына жатады. Оның емінің бір түрі хирургиялық ем болып табылдады, соған қарамастан өкпеге ота жасау жоғары жарақаттаушы оталар түріне жатқызылады және ота алды, ота кезінде, отадан кейін дамитын асқынуларға жиі әкеледі. Fasttrack жылдам емдеу бағдарламасын жасау асқынулар санын азайтып, қалыпқа келу кезеңін қысқартады (отадан кейін) және науқастың тезірек жазылуына септігін тигізеді. Зерттеудің мақсаты. Өкпенің ұсақ емес жасушалы ісігінің жылдам емдеу бағдарламасын (ЖЕБ) енгізіп нәтижелерін ерте отадан кейінгі кезеңде бағалау. Құралдар мен әдістер. Біз өкпенің ұсақ емес жасушалы ісігінің қызметтік тұрғыдан ота жасауға жарамды түрімен ауыратын 30 науқаспен клиникалық рандомизациялық емес бақылаусыз зерттеу жүргіздік, науқастар отадан кейін 2018 жылдың қырқүйек айынан бастап 2019 жылдың наурызының аяғына дейінгі кезеңде Семей қаласының ядролық медицина және онкология Орталығы (ЯМОО) жағдайында ЖЕБ емделді. Алынған нәтижелер сипаттаушы статистика әдістері арқылы сипатталды. Мәліметтер абсолютті сандар мен пайыздық көрсеткіштер түрінде ұсынылды. Топтар арасындағы статистикалық маңыздылықты есептеу үшін Манна-Уитни, Фишера және Стьюдент критерилері пайдаланылды. Топтар арасындағы критикалық маңыздылық дәрежесі р<0,05 болды. Статистикалық сараптау ісі SPSS 20 бағдарламасы арқылы жүзеге асырылды. Зерттеудің нәтижелері. 93,33% (28 науқасқа) операциялық қолжетімділік Video AssistedToracoscopicSurgery әдісі (VATS) арқылы жүзеге асырылды. Өкпе қызметінің өзгеру динамикасын бақылау үшін қабылданған FEV1 спирографиялық индексі бір айлық тыныс алу жаттығуларынан кейін бастапқы деңгейден (p <0,01) 51,50% -дан 78,2% -ға дейін айтарлықтай артты. Отадан кейін ауруханада өткізілген төсек-орын саны орташа есеппен 4,5 күн (ең көп 21 және ең азы 1) болды. Хирургиялық отадан кейінгі науқастар ELV бағдарламасына сәйкес 6-8 сағат бойы белсендірілген (2 күнге дейін, ең азы - 1). 15 науқаста (50,0%) дереу отадан кейінгі экстубация орындалды. Науқастардың операциядан кейінгі ең ерте операциясы 20 науқасқа (66,67%) мүмкін болды. Плевра қабығының дренаждылығы «жалғыз дренаж» қағидасы бойынша жүргізілді. Түтіктің шығарылуы 200,0 мл-ден кем сұйықтық мөлшерімен жүргізілді, медиана 2 болды (4-күн, максимум 2). Зәр шығару катетерін шығарудың уақыты негізінен бірінші күнде (негізінен оятудан кейін 6 сағат) (ең көбі 1 күн, ең азы үшін 1) төмендеді. 22 жағдайда асқынулардың болмауы (73,33%) анықталды. Қорытынды. Өкпенің қатерлі ісігінің емі үшін жасалып енгізілген ЖЕБ (FastTrack) нәтижелерін талдау амбулаторлы жағдайдағы отаға дайындық кезеңіндегі тиімділігін (гемоглобин, эритроциттер, тромбоциттер, қан ағудың ұзақтығы мен қан қю жылдамдығын жөндеу; қосалды ауруларды емдеу, анестезиолог кеңесі), ота кезінде –Video-assistedThoracoscopicSurgery (VATS) қолдану және жергілікті жансыздандыру (қабырғааралық жүйке-бұлшықеттік блокада), отадан кейінгі кезеңде – шұғыл экстубация, ерте белсенділік (1 тәулікте), палаталық тәртіпке ерте ауыстыру (1 тәуліктен кейін), ерте пероральді тамақтандыру (1 тәуліктен кейін), ерте алу арқылы «бір дренаж» әдісін қолдану, қуықтық катетерді экстубациядан кейінгі 6 сағаттан соң алу, ауруханаға жату күндерінің қысқаруы (орташа төсек күнінің саны 6,5) және отадан кейінгі асқынулар саны азайды (отадан кейінгі жалпы асқынулар саны 10%, олардың ішінде ателектаз – 3,33%, отадан кейінгі жараның іріңдеуі– 3,33% және пневмоторакс 3,33%).
Шыңғыс Әділғазыұлы 1, Тасболат А. Адылханов 1, Альфия Р. Назарова 1, Едил Р. Насибуллин 2, Елдос Е. Смаилов 1, Ольга Б. Андреева 1 1 Клиникалық және радиациялық онкология кафедрасы, КеАҚ «Семей медицина университеті»; 2 Хирургилық бөлімі, Семей қаласының ядролық медицина және онкология орталығы, Семей қ., Қазақстан Республикасы
1. Клинические рекомендации по внедрению программы ускоренного выздоровления пациентов после плановых хирургических вмешательств на ободочной кишке, Москва 2016 г. – 48 с. 2. Bratzler D. W., Houck P. M., Workgroup S. I. P. G. W. Antimicrobial prophylaxis for surgery: an advisory statement from the National Surgical Infection Prevention Project // The American Journal of Surgery. 2005. Vol. 189. №. 4. P. 395-404. 3. Holte K., Kehlet H. Epidural anaesthesia and analgesia–effects on surgical stress responses and implications for postoperative nutrition // Clinical Nutrition. 2002. Vol. 21.№. 3. P. 199-206. 4. Kehlet H., Wilmore D.W. Multimodal strategies to improve surgical outcome // The American journal of surgery. 2002. Vol. 183. №. 6. P. 630-641. 5. Recart A. et al. Efficacy and safety of fast-track recovery strategy for patients undergoing laparoscopic nephrectomy // Journal of endourology. 2005. Vol. 19. №. 10. P. 1165-1169. 6. Svanfeldt M. et al. Randomized clinical trial of the effect of preoperative oral carbohydrate treatment on postoperative whole‐body protein and glucose kinetics // British Journal of Surgery: Incorporating European Journal of Surgery and Swiss Surgery. 2007. Vol. 94. №. 11. P. 1342-1350. 7. Tourangeau A.E., Cranley L.A., Jeffs L. Impact of nursing on hospital patient mortality: a focused review and related policy implications // BMJ Quality & Safety. 2006. Vol. 15. №. 1. P. 4-8. 8. Williams R.G. et al. Surgeon information transfer and communication: factors affecting quality and efficiency of inpatient care // Annals of surgery. 2007. Vol. 245. №. 2. P. 159. References: 1. Klinicheskie rekomendatsii po vnedreniyu programmyi uskorennogo vyizdorovleniya patsientov posle planovyih hirurgicheskih vmeshatelstv na obodochnoy kishke [Clinical recommendations for the implementation of the program of accelerated recovery of patients after planned surgical interventions on the colon], Moskva, 2016 g. – 48 р. [in Russian] 2. Bratzler D. W., Houck P. M., Workgroup S. I. P. G. W. Antimicrobial prophylaxis for surgery: an advisory statement from the National Surgical Infection Prevention Project. The American Journal of Surgery. 2005. Vol. 189. №. 4. P. 395-404. 3. Holte K., Kehlet H. Epidural anaesthesia and analgesia–effects on surgical stress responses and implications for postoperative nutrition. Clinical Nutrition. 2002. Vol. 21.№. 3. P. 199-206. 4. Kehlet H., Wilmore D.W. Multimodal strategies to improve surgical outcome. The American journal of surgery. 2002. Vol. 183. №. 6. P. 630-641. 5. Recart A. et al. Efficacy and safety of fast-track recovery strategy for patients undergoing laparoscopic nephrectomy // Journal of endourology. 2005. Vol. 19. №. 10. P. 1165-1169. 6. Svanfeldt M. et al. Randomized clinical trial of the effect of preoperative oral carbohydrate treatment on postoperative whole‐body protein and glucose kinetics. British Journal of Surgery: Incorporating European Journal of Surgery and Swiss Surgery. 2007. Vol. 94. №. 11. P. 1342-1350. 7. Tourangeau A.E., Cranley L.A., Jeffs L. Impact of nursing on hospital patient mortality: a focused review and related policy implications. BMJ Quality & Safety. 2006. Vol. 15. №. 1. P. 4-8. 8. Williams R.G. et al. Surgeon information transfer and communication: factors affecting quality and efficiency of inpatient care. Annals of surgery. 2007. Vol. 245. №.2. P. 159.
: 196

:

Әділғазыұлы Ш., Адылханов Т.А., Назарова А.Р., Насибуллин Е.Р., Смаилов Е.Е., Андреева О.Б. Өкпенің ұсақ емес жасушалы ісігінің жылдам емдеу бағдарламасының (Fasttrack) нәтижелері // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2019. 3 (Т.21). Б. 116-127.