EASYCARE STANDARD 2010 САУАЛНАМАСЫН ӘЛЕМДІК ГЕРИАТРИЯЛЫҚ ТӘЖІРИБЕДЕ ҚОЛДАНУ. ӘДЕБИ ШОЛУ
Кіріспе: ұзақ мерзімді денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек менеджментімен бірге кешенді гериатриялық бағалауды (КГБ)жүргізу қарт адамдардың өмір сүру сапасын жақсарта алады. EASYCare Standard 2010 құралы-бұл КГБ-ның физикалық, ақыл-ой және әлеуметтік жұмыс істеуін, сондай-ақ егде жастағы адамдардың алғашқы медициналық-санитарлық көмек денгейінде медициналық және әлеуметтік қажеттіліктерін бағалауға арналған құрал. Зерттеу мақсаты: EASYCare Standard 2010-ның сенімділігі, жарамдылығы, қолайлылығы туралы дәлелдерді және оның түрлі елдерде қарт адамдардың қажеттіліктерін бағалауға жарамдылығын талдадық. Әдістер: PubMed, PsycINFO, Ovid Embase, Cochrane деректер базасынан әдебиеттердің алдын ала анықталған іздеу салу сөздерін пайдалана отырып, ағылшын тілінде іздеу, оның сенімділігі, дұрыстығы, қолайлылығы және EASY-Care-нің алғашқы медициналық-санитарлық көмек деңгейінде енгізілуі туралы хабарлайтын мақалалар бағалауға ұшырады. Нәтижелер: он екі мақала енгізу критерийлеріне сәйкес келіп, мәліметтер алынды. Сипаттамалық синтез жүргізілді, өйткені көптеген сандық және сапалық нәтижелер мен сипаттамалар болды. EASYCare Standard 2010-тың сенімділігінің дәлелі, жарамдылық туралы дәлелдер жақсы және олар халықаралық жағдайда егде жастағы адамдар мен медициналық қызметкерлердің көптеген жағымды көзқарастары айтылған. Қорытындылар: Жалпы алғанда, EASYCare Standard 2010-бұл егде жастағы адамдардың өз әл-ауқатын қамтамасыз етудегі басымдықтарына назар аударатын тиімді, жан-жақты және қолайлы құрал. Алайда дамыған, дамымаған және дамушы елдер жағдайында EASYCare –ны қолдануы қосымша зерттеулер қажет.
Кербез Н. Киматова1, https://orcid.org/0000-0003-1547-9731 Людмила С. Ермуханова1, https://orcid.org/0000-0001-7703-9649 Гульнар Д. Султанова1, https://orcid.org/0000-0001-8346-0077 Гульшара Е. Аимбетова2, https://orcid.org/0000-0002-9466-6297 Рысты К. Назарбаева1, https://orcid.org/0000-0003-0993-9447 Индира Т. Абдикадирова1, https://orcid.org/0000-0003-2762-684X 1 КеАҚ «Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университеті», Ақтөбе қ., Қазақстан Республикасы 2 С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті, Алматы қ., Қазақстан Республикасы.
1. Aman Z., Liew S.M., Ramdzan S.N., Philp I., Khoo E.M. The impact of caregiving on caregivers of older persons and its associated factors: a cross-sectional study // Singapore medical journal, 2020. 61(5), p.238. 2. Bath P., Philp I., Boydell L. Standardized health check data from community-dwelling elderly people: the potential for comparing populations and estimating need // Health Soc Care Community. 2000. 8: 17–21. 3. Brandão M.P., Martins L., Philp I., Cardoso M.F. Reliability and validity of the EASYCare-2010 Standard to assess elderly people in Portuguese Primary Health Care // Atencion primaria, 2017.49(10), pp.576-585. 4. Brandão M.P., Martins L., Szewczyczak M., Talarska D., Philp I., Cardoso M.F. Threats to health and well-being perceived by older people in Poland and Portugal // Acta medica portuguesa, 2018. 31(7-8), pp.409-415. 5. Beswick A.D., Rees K., Dieppe P. et al. Complex interventions to improve physical function and maintain independent living in elderly people: a systematic review and meta-analysis // Lancet. 2008. 371: 725–35. 6. Clegg A, Young J, Iliffe S, Rikkert MO, Rockwood K. Frailty in elderly people. Lancet 2013; 381: 752–62. 7. Esteban R.F.C., Mamani P.G.R., On the validity and reliability of the EASYCare-2010 S Standard to assess elderly people in Portuguese Primary Health Care // Atencion primaria, 2019. 51(4), p.252. 8. EASYCare Group. EASYCare tool website. 2014. http://www. easycareproject.org/ (3 December 2014, date last accessed). 9. Fillenbaum G.G., Smyer M.A. The development, validity, and reliability of the OARS multidimensional functional assessment questionnaire // J Gerontol. 1981. 36: 428–34. 10. Foreman P., Thomas S., Gardner I. The review and identification of an existing, validated, comprehensive assessment tool. 2004. Р.1–136. 11. Gerino E., Rollè L., Sechi C., Brustia P. Loneliness, resilience, mental health, and quality of life in old age: A structural equation model // Frontiers in psychology, 2017. 8, 2003. 12. Growing at a slower pace, world population is expected to reach 9.7 billion in 2050 and could peak at nearly 11 billion around 2100 | UN DESA | United Nations Department of Economic and Social Affairs.2019. Retrieved from https://www.un.org/development/desa/en/news/-population/world-population-prospects-2019.html 13. Jerliu N., Burazeri G., Toçi E. et al. Application of EASY-Care Standard 2010 instrument in a population-based survey in transitional Kosovo // European journal of public health, 2019. 29(2), pp.367-371. 14. Jotheeswaran A.T., Dias A., Philp I., Patel V., Prince M. Calibrating EASY-Care independence scale to improve accuracy // Age and ageing, 2016. 45(6), pp.890-893. 15. Kaehr E., Abele P., Little M. Utility of the Easy-Care Standard 2010 in the Comprehensive Geriatric Assessment of Adults Aging with Developmental Disabilities. 2016. 98р. 16. Keiren S.M., van Kempen J.A., Schers H.J., et al. Feasibility evaluation of a stepped procedure to identify community-dwelling frail older people in general practice. A mixed methods study. Eur J Gen Pract. 2013. 20: 107–13. 17. Lambert S., Thomas V., Gardner L. ‘Introducing yourself to strangers’: nurses’ views on assessing older people with complex care needs // J Res Nurs 2007. 12: 349–61. 18. Lambert S., Cheung W., Davies S., Gardner L., Thomas V. Comparison of two tools developed to assess the needs of older people with complex care needs // J Res Nurs. 2009. 14: 421–36. 19. Lambert S., Gardner L., Thomas V., Davies S. Assessing older people with complex care needs using EASYCare a pre defined assessment tool // Res Policy Plan. 2007; 25: 43–56. 20. Landis J.R., Koch G.G. The measurement of observer agreement for categorical data // Biometrics. 1977. 33(1):159–174. doi:10.2307/ 2529310 21. Mahoney F.I., Barthel D.W. Functional evaluation: The Barthel Index // State Med J. 1965. 14: 61–5. 22. Marques A., Martins A., Jacome C., Figueiredo D. Linking the EASY-Care standard to the international classification of functioning, disability and health // Disabil Rehabil. 2014. 36: 593–9. 23. Melis R., Van Eijken M., Teerenstra S. et al. A randomized study of a multidisciplinary program to intervene on geriatric syndromes in vulnerable older people who live at home (Dutch EASYcare Study) // J Gerontol Ser A Biol Sci Med Sci. 2008. 63: 283. 24. Melis R.J., Adang E., Teerenstra S. et al. Cost-effectiveness of a multidisciplinary intervention model for community-dwelling frail older people // J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2008. 63: 275–82. 25. Millán-Calenti J. C., Tubío J., Pita-Fernández S., et al. Prevalence of functional disability in activities of daily living (ADL), instrumental activities of daily living (IADL) and associated factors, as predictors of morbidity and mortality // Archives of gerontology and geriatrics, 2010. 50(3), 306-310. 26. Olde-Rikkert M.G., Long J.F., Philp I. Development and evidence base of a new efficient assessment instrument for international use by nurses in community settings with older people // Int J Nurs Stud. 2013. 50: 1180–3. 27. Ostbye T., Tyas S., McDowell I., Koval J. Reported activities of daily living: agreement between elderly subjects with and without dementia and their caregivers // Age Ageing. 1997. 26: 99–106. 28. Pınar R., Ergün A., Erol S., et al. The Adaptation of the EASY-Care standard assessment instrument into Turkish and evaluation of psychometric properties among Turkish older people // Prevention, 2015. 49. 53. 29. Philp I. Can a medical and social assessment be combined? // J R Soc Med. 1997. 90(Suppl. 32): 11–3. 30. Philp I. A systematic approach to the assessment of older people // Geriatr Med. 2000. 30: 15–9. 31. Philip K.E., Alizad V., Oates A., Donkin D.B., et al. Development of EASY-Care, for brief standardized assessment of the health and care needs of older people; with latest information about cross-national acceptability // Journal of the American Medical Directors Association, 2014. 15(1), pp.42-46 32. Philp I., Newton P., McKee K.J., Dixon S. et al. Geriatric assessment in primary care: formulating best practice // Br J Community Nurs. 2001. 6: 290–5. 33. Richardson J. The Easy-Care assessment system and its appropriateness for older people // Nurs Older People. 2001. 13: 17–9. 34. Streiner D.L., Norman G.R. Health Measurement Scales: A Practical Guide to Their Development and use, 4th edition. Oxford: Oxford University Press, 2008. 128р. 35. Talarska D., Pacholska R., Strugała M., Wieczorowska‐Tobis K. Functional assessment of the elderly with the use of EASY‐Care Standard 2010 and Comprehensive Geriatric Assessment // Scandinavian journal of caring sciences. 2016. 30(2), pp.419-426.24 36. Talarska D., Tobis S., Kotkowiak M., et al. Determinants of quality of life and the need for support for the elderly with good physical and mental functioning // Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinical research, 2018. 24, p.1604. 37. Talarska D., Kropińska S., Strugała M., Szewczyczak M., Tobis S., Wieczorowska-Tobis K. The most common factors hindering the independent functioning of the elderly at home by age and sex // Eur Rev Med Pharmacol Sci, 2017. 21(4), pp.775-785. 38. Tobis S., Jaracz K., Talarska D., et al. Validity of the EASYCare Standard 2010 assessment instrument for self-assessment of health, independence, and well-being of older people living at home in Poland // European journal of ageing. 2018. 15(1), pp.101-108. 39. Van Kempen J.A., Schers H.J., Jacobs A. et al. Development of an instrument for the identification of frail older people as a target population for integrated care // Br J Gen Pract. 2013. 63: e225–31 40. van Kempen J. The Identification of Frail Older Persons in Primary Care: the Development and Validation of the EASY- Care Two Step Older Persons Screening. Dissertation // Radboud University, 2013. 7–179. 41. Van Kempen J., Schers H., Melis R., Olde Rikkert M. Convergent validity of a two-step identification method for frailty in older persons: Easycare-TOS // Eur Geriatr Med [Conference Abstract]. 2012. 3: S60. 42. World Population Ageing 2017: Highlights Retrieved from https://www.un.org/en/development/desa/population/-publications/pdf/ageing/WPA2017_Highlights.pdf 43. WHO: the number of people over 60 will double by 2050, 2015. Retrieved from https://www.who.int/-mediacentre/news/releases/2015/older-persons-day/ru/ 44. WHO (2021). Retrieved 5 September 2021, from https://www.who.int/ageing/ru/ 45. WHO | Process of translation and adaptation of instruments. (2021). Retrieved 5 September 2021, from https://yandexwebcache.net/yandbtm?fmode=inject&tm=16
Көрген адамдардың саны: 45

Түйенді сөздер:

Библиографиялық сілтемелер

Киматова К.Н., Ермуханова Л.С., Султанова Г.Д., Аимбетова Г.Е., Назарбаева Р.К., Абдикадирова И.Т. EASYCare Standard 2010 сауалнамасын әлемдік гериатриялық тәжірибеде қолдану. Әдеби шолу // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2021. 5 (Т.23). Б. 213-223. doi 10.34689/SH.2021.23.5.023