БАЛАЛАР МЕН ЖАСӨСПІРІМДЕРДЕ ӨЗ-ӨЗІНЕ ЗИЯН КЕЛТІРУ ЖӘНЕ ҚОЛ ЖҰМСАУ ӘРЕКЕТТЕРІНІҢ АЛДЫН АЛУ: МАҚСАТТЫ АРАЛАУ ДЕРЕКТЕРІНІҢ ҚОРЫТЫНДЫСЫ
Кіріспе. Өз-өзіне зиян келтіру және өзіне қол жұмсау әрекеттері жасөспірімдерге айтарлықтай әсер ететін маңызды жаһандық денсаулық мәселесі болып табылады. Жасөспірімдер психологиялық күйзеліске әсіресе осал, ол көбінесе өзін-өзі зақымдау, депрессия, мазасыздық және эмоционалдық реттеудің бұзылуы сияқты бұзылулармен тығыз байланысты мінез-құлық ретінде көрінеді.
Жұмыстың мақсаты. Швеция денсаулық сақтау технологияларын бағалау және әлеуметтік қызметтерді бағалау агенттігінің (SBU) жасөспірімдердің өзіне зиян келтіруі мен суицид әрекеттерінің алдын алу шаралары туралы 2024 жылғы есебінің нәтижелерін қорытындылау.
Материалдар мен әдістер. Талдау 28 рандомизацияланған бақыланатын сынақтарды, сондай-ақ өз-өзіне зиян келтіру немесе өзіне қол жұмсау әрекеттерінің құжатталған тарихы бар 12 мен 18 жас аралығындағы жасөспірімдерге арналған араласулар ауқымын қамтитын жүйелі шолулар мен мета-талдауларды қамтыды.
Нәтижелер. Жасөспірімдерге арналған диалектикалық мінез-құлық терапиясы (DBT-A) өзін-өзі зақымдау мінез-құлқының қайталануын айтарлықтай төмендететінін көрсетті. Оны жасөспірімдер мен олардың отбасы жақсы қабылдайды және төрт айлық бағдарлама дәстүрлі емдеумен салыстырғанда үнемді нәтиже береді. Диалектикалық мінез-құлық терапиясы DBT-A негізіндегі Интернетке негізделген жасөспірімдерге арналған эмоционалды реттеу терапиясы (IERITA) суицидтік емес өзін-өзі жарақаттауды (NSSI) азайтуы мүмкін, бірақ оның тиімділігін растау үшін қосымша рандомизацияланған сынақтар қажет. Өзін жыныстық азшылықтың бір бөлігі деп санайтын жасөспірімдер, қауіпті заттарды пайдаланатындар және кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі әділет жүйесіндегілер өздеріне зиян келтіру қаупі жоғары. Дегенмен, бұл топтар үшін мақсатты профилактикалық зерттеулер жоқ. Өз-өзіне қол жұмсау әрекетінен кейін қауіпсіздікті жақсартатын араласулар бойынша қосымша зерттеулер қажет, мысалы, SAFETY (ҚАУІПСІЗДІК) отбасылық араласуы және жедел медициналық көмек көрсету жағдайында пациенттің бастамасымен қабылдаудың мәні.
Қорытынды. Нәтижелер мегаполистерден тыс диалектикалық мінез-құлық терапиясы DBT-A сияқты тиімді емдеу әдістеріне қолжетімділікті кеңейту мүмкіндігін көрсетеді. Сонымен қатар, интернетке негізделген жасөспірімдерге арналған эмоционалды реттеу терапиясы IERITA өз-өзіне қол жұмсау қауптілігі бар жасөспірімдерге қолданыла алады.
Көрген адамдардың саны: 28
Мақалалар санаты:
Біртума зерттеулер
Библиографиялық сілтемелер
Гейр Бьёрклунд Балалар мен жасөспірімдерде өз-өзіне зиян келтіру және қол жұмсау әрекеттерінің алдын алу: мақсатты аралау деректерінің қорытындысы // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2024. Т.26 (6). Б. 7-11. doi 10.34689/SH.2024.26.6.001Ұқсас жариялымдар:
ОРТА ЖАСТАҒЫ ЖӘНЕ ЕГДЕ ЖАСТАҒЫ АДАМДАРДАҒЫ ДЕНЕ САЛМАҒЫ ИНДЕКСІ МЕН СҮЙЕКТІҢ МИНЕРАЛДЫ ТЫҒЫЗДЫҒЫ АРАСЫНДАҒЫ БАЙЛАНЫС
САРКОИДОЗ ЖӘНЕ ӨКПЕ ТУБЕРКУЛЕЗІ КЕЗІНДЕГІ ГРАНУЛЕМАТОЗДЫ ҚАБЫНУДЫ КЛИНИКА-МОРФОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ МОРФОМЕТРИЯЛЫҚ БАҒАЛАУ
БЕЛСЕНДІ ТУБЕРКУЛЕЗБЕН АУЫРАТЫН АИТВ ЖҰҚТЫРҒАН НАУҚАСТАРДА БАУЫРДЫҢ ДӘРІЛІК ЗАҚЫМДАНУЫ: САЛЫСТЫРМАЛЫ ЗЕРТХАНАЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ СОЗЫЛМАЛЫ ЖҮРЕК ЖЕТКІЛІКСІЗДІГІ БОЙЫНША АУРУЛАРДЫ БАСҚАРУ БАҒДАРЛАМАСЫН ІСКЕ АСЫРУ НӘТИЖЕЛЕРІ
ИНСУЛИНГЕ ТӨЗІМДІЛІГІ БАР НАУҚАСТАРДА ИНСУЛЬТ КЕЗІНДЕ ІШЕК МИКРОБИОМАСЫНЫҢ СИПАТТАМАСЫ