ФАВИПИРАВИР ВИРУСҚА ҚАРСЫ ПРЕПАРАТЫНЫҢ COVID-19 КОРОНАВИРУСТЫҚ ИНФЕКЦИЯСЫ БАР ПАЦИЕНТТЕРДІ КЕШЕНДІ ЕМДЕУДЕГІ КЛИНИКАЛЫҚ ТИІМДІЛІГІ
Кіріспе. COVID-19 пациенттерінің көпшілігінде жеңілден орташа ауырлыққа дейін ауру бар және оларды үйде емдеуге болатындығы белгілі. Мұндай пациенттерді емдеудегі потенциалды этиотропты препарат фавипиравир болып табылады. Зерттеудің мақсаты фавипиравирдің клиникалық тиімділігін анықтау үшін кешенді терапияда фавипиравирді қолданған орташа ауырлықтағы COVID-19 коронавирустық инфекциясы бар пациенттердің ауру тарихын зерттеу және талдау болды. Зерттеу материалдары мен әдістері. 2020 жылдың тамыз-қазан айлары аралығында Нұр-сұлтан қаласы әкімдігінің ШЖҚ “Көпбейінді медициналық орталық” МКК-да, Семей қаласының жұқпалы аурулар ауруханасында емделіп жатқан COVID-19 коронавирустық инфекциясының орташа нысаны бар стационарлық пациенттің 468 медициналық картасына ретроспективті талдау жүргізілді. Эксперименттік (негізгі) топты ауырлығы орташа дәрежедегі COVID-19 бар 40 пациент құрады, оларға “COVID-19 Коронавирустық инфекциясын” диагностикалау мен емдеудің клиникалық хаттамасына (15.07.2020 жылғы өзгерістерімен 10-шы басылым) сәйкес стандартты терапияға қосымша 1-ші күні 1600 мг/12 сағ, одан кейін 600 мг/12 сағ дозада, жалпы алғанда 7 күн ішінде пероральді фавипиравир тағайындалды. Салыстыру тобы (бақылау тобы) фавипиравир алмаған 40 орташа КВИ пациенттерінен тұрды. Сипаттамалық статистика сандық айнымалылар үшін орташа (M) және стандартты ауытқуды (SD) есептеумен жүргізілді; сапалық айнымалылар үшін пайыздар есептелді. Статистикалық талдау Microsoft Excel және IBM SPSS Statistics 20.0 көмегімен жүргізілді. P <0,05 статистикалық маңызды болып саналды. Нәтижелер мен талқылау. Осы зерттеу COVID-19 орташа нысаны бар пациенттерде вирусқа қарсы препаратсыз стандартты терапиямен салыстырғанда Фавипиравирмен вирусқа қарсы терапияның ерте басталуы статистикалық маңызды клиникалық жақсарумен және молекулалық-генетикалық зерттеулерге сәйкес жоғарғы тыныс жолдарының шырышты қабаттарынан вирустың жойылуының үлкен пайызымен байланысты екенін көрсетті. Фавипиравир қабылдаған пациенттер тобында негізгі клиникалық көрсеткіштердің қалыпқа келуімен және ауруханаға жатқызудың 7 күні ішінде шағымдардың болмауымен аурудың толық ремиссиясы салыстыру тобына қарағанда едәуір жиі байқалды. Тұжырымдар. Алынған нәтижелер Фавипиравирдің орташа ауырлықтағы COVID-19 коронавирустық инфекциясын кешенді емдеуде тиімді вирусқа қарсы препарат екенін көрсетті. Препаратты аурудың орташа формасы бар науқастарға ертерек енгізу аурудың неғұрлым ауыр жағдайға түсуіне және қосымша медициналық араласуды қажет ететін асқынулардың дамуына жол бермейді.
Шолпан А. Кулжанова 1, https://orcid.org/000-0002-4118-4905 Нурлан Е. Аукенов 2, https://orcid.org/0000-0002-3163-2997 Майя Е. Конкаева 1, https://orcid.org/0000-0002-1634-3855 Зауреш К. Смагулова 1, Гульнара Т. Тулешова 1, https://orcid.org/0000-0002-7309-5165 Сауле Б. Маукаева 3, http://orcid.org/ 0000-0002-2679-6399, Назира Е. Бейсенбиева 1, Гульсимжан О. Туребаева 1, Гаухар А. Нурахметова 1, https://orcid.org/ 0000-0002-3279-9350 Айгуль М. Утегенова 1, https://orcid.org/ 0000-0002-5777-3747 1 «Астана медицина университеті» КеАҚ, Нұр-Сұлтан қ., Қазақстан Республикасы; 2 Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі, Нұр-Сұлтан қ., Қазақстан Республикасы; 3 «Семей медицина университеті» КеАҚ, Семей қ., Қазақстан Республикасы.
1. Agrawal U., Raju R., Udwadia Z.F. Favipiravir: A new and emerging antiviral option in COVID-19. Medical Journal Armed Forces India. Elsevier B.V. 2020, October 1. https://doi.org/10.1016/j.mjafi.2020.08.004 2. Chan J.F., Kok K.H., Zhu Z., Chu H., To K.K. and Yuan S. Genomic characterization of the 2019 novel humanpathogenic coronavirus isolated from a patient with atypical pneumonia after visiting Wuhan // Emerg Microbes Infect 2020; 9(1): 221-36. 3. Chen Y., Liu Q., Guo D. Emerging coronaviruses: Genome structure, replication and pathogenesis // J Med Virol 2020; 92(4): 418-23. 4. Clinical protocol "Coronavirus infection COVID-19", approved by the Joint Commission on the Quality of Medical Services of the Ministry of Health of the Republic of Kazakhstan dated July 15, 2020. No. 106. 5. Delang L., Abdelnabi R., Neyts J. Favipiravir as a potential countermeasure against neglected and emerging RNA viruses. Antiviral research, 2018. 153, 85–94. https://doi.org/10.1016/j.antiviral.2018.03.003 6. Erdem H.A., Korkma P.E., Çağlayan D., Işıkgöz Taşbakan M., Yamazhan T., Taşbakan M.S., Sayıner A., Gökengin D. Treatment of SARS-CoV-2 pneumonia with favipiravir: early results from the Ege University cohort, Turkey. Turkishjournalofmedicalsciences, 2021. 51(3), 912–920. https://doi.org/10.3906/sag-2008-33 7. Eroglu E., Toprak G. Overview of favipiravir and remdesivir treatment for COVID-19 // International Journal of Pharmaceutical Sciences and Research, 2021; Vol. 12(4): 1950-1957. 8. Furuta Y., Gowen B.B., Takahashi K., Shiraki K., Smee D.F., Barnard D.L. Favipiravir (T-705), a novel viral RNA polymerase inhibitor. Antiviral Research, 2013. 100(2), 446–454. https://doi.org/10.1016/j.antiviral.2013.09.015 9. Furuta Y., Takahashi K., Fukuda Y., Kuno M., Kamiyama T., Kozaki K., Nomura N., Egawa H., Minami S., Watanabe Y., Narita H., Shiraki K. In vitro and in vivo activities of anti-influenza virus compound T-705. Antimicrob Agents Chemother. 2002; 46:977–981. [PubMed: 11897578] 10. Ghasemnejad-Berenji M., Pashapour S. Favipiravir and COVID-19: A Simplified Summary. Drug research, 2021. 71(3), 166–170. https://doi.org/10.1055/a-1296-7935 11. Gowen B.B., Smee D.F., Wong M.H., Hall J.O., Jung K.H., Bailey K.W., Stevens J.R., Furuta Y., Morrey J.D. Treatment of late stage disease in a model of arenaviral hemorrhagic fever: T-705 efficacy and reduced toxicity suggests an alternative to ribavirin. PloS one, 20083. 11, e3725. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0003725 12. Gowen B.B., Wong M.H., Jung K.H., Sanders A.B., Mendenhall M., Bailey K.W., Furuta Y., Sidwell R.W. In vitro and in vivo activities of T-705 against arenavirus and bunyavirus infections. Antimicrobial agents and chemotherapy, 2007. 51(9), 3168–3176. https://doi.org/10.1128/AAC.00356-07 13. Guo Y.R., Cao Q.D., Hong Z.S., Tan Y.Y., Chen S.D., Jin H.J., Tan K.S., Wang D.Y., Yan Y. The origin, transmission and clinical therapies on coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak – an update on the status. Military Medical Research, 2020. 7(1). https://doi.org/10.1186/s40779-020-00240-0 14. Hassanipour S., Arab-Zozani M., Amani B., Heidarzad F., Fathalipour M., Martinez-de-Hoyo R. The efficacy and safety of Favipiravir in treatment of COVID-19: a systematic review and meta-analysis of clinical trials. Scientific reports, 2021. 11(1), 11022. https://doi.org/10.1038/s41598-021-90551-6 15. Hayden F.G., Shindo N. Influenza virus polymerase inhibitors in clinical development. Current opinion in infectious diseases, 2019. 32(2), 176–186. https://doi.org/10.1097/QCO.0000000000000532 16. Julander J.G., Shafer K., Smee D.F., Morrey J.D., Furuta Y. Activity of T-705 in a hamster model of yellow fever virus infection in comparison with that of a chemically related compound, T-1106. Antimicrobial agents and chemotherapy, 2009. 53(1), 202–209. https://doi.org/10.1128/AAC.01074-08 17. Julander J.G., Smee D.F., Morrey J.D., Furuta Y. Effect of T-705 treatment on western equine encephalitis in a mouse model. Antiviral research, 2009. 82(3), 169–171. https://doi.org/10.1016/j.antiviral.2009.02.201 18. Łagocka R., Dziedziejko V., Kłos P., Pawlik A. Favipiravir in Therapy of Viral Infections. Journal of clinical medicine, 2021. 10(2), 273. https://doi.org/10.3390/jcm10020273 19. Majumder J., Minko T. Recent Developments on Therapeutic and Diagnostic Approaches for COVID-19. The AAPS Journal, 2021. 23(1). https://doi.org/10.1208/s12248-020-00532-2 20. Manabe T., Kambayashi D., Akatsu H., Kudo K. Favipiravir for the treatment of patients with COVID-19: a systematic review and meta-analysis. BMC infectious diseases, 2021. 21(1), 489. https://doi.org/10.1186/s12879-021-06164-x 21. Mehta N., Mazer-Amirshahi M., Alkindi N., Pourmand A. Pharmacotherapy in COVID-19; A narrative review for emergency providers. The American Journal of Emergency Medicine, 2020. 38(7), 1488–1493. https://doi.org/10.1016/j.ajem.2020.04.035 22. Morrey J.D., Taro B.S., Siddharthan V., Wang H., Smee D.F., Christensen A.J., Furuta Y. Efficacy of orally administered T-705 pyrazine analog on lethal West Nile virus infection in rodents. Antiviral research, 2008. 80(3), 377–379. https://doi.org/10.1016/j.antiviral.2008.07.009 23. Nagata T., Lefor A.K., Hasegawa M., Ishii M. Favipiravir: a new medication for the Ebola virus disease pandemic. Disaster medicine and public health preparedness, 2015, 9(1), 79–81. https://doi.org/10.1017/dmp.2014.151 24. Naqvi A.A.T., Fatima K., Mohammad T., Fatima U., Singh I.K. and Singh A.: Insights into SARS-CoV-2 genome, structure, evolution, pathogenesis and therapies: Structural genomics approach // Biochim Biophys Acta Mol Basis Dis 2020; 1866(10): 165878. 25. Naqvi A.A.T., Fatima K., Mohammad T., Fatima U., Singh I.K. and Singh A.: Insights into SARS-CoV-2 genome, structure, evolution, pathogenesis and therapies: Structural genomics approach // Biochim Biophys Acta Mol Basis Dis 2020; 1866(10): 165878. 26. Nasir M., Perveen R.A., Saha S.K., Talha K.A., Selina F., Islam M.A. Systematic Review on Repurposing Use of Favipiravir Against SARS-CoV-2. Mymensingh medical journal: MMJ, 2020. 29(3), 747–754. 27. Pascarella G., Strumia A., Piliego C., Bruno F., Del Buono R. and Costa F. COVID-19 diagnosis and management: a comprehensive review // J Int Med 2020; 288(2): 192 206. 28. Rocha-Pereira J., Jochmans D., Dallmeier K., Leyssen P., Nascimento M.S., Neyts J. Favipiravir (T-705) inhibits in vitro norovirus replication // Biochemical and biophysical research communications, 2012. 424(4), 777–780. https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2012.07.034 29. Shiraki K., Daikoku T. Favipiravir, an anti-influenza drug against life-threatening RNA virus infections. Pharmacology & therapeutics, 2020. 209, 107512. https://doi.org/10.1016/j.pharmthera.2020.107512 30. Shiraki K., Daikoku T. Favipiravir, an anti-influenza drug against life-threatening RNA virus infections. Pharmacology & therapeutics, 2020. 209, 107512. https://doi.org/10.1016/j.pharmthera.2020.107512 31. Shrestha D.B., Budhathoki P., Khadka S., Shah, P.B., Pokharel N., Rashmi P. Favipiravir versus other antiviral or standard of care for COVID-19 treatment: a rapid systematic review and meta-analysis. Virology journal, 2020. 17(1), 141. https://doi.org/10.1186/s12985-020-01412-z 32. Sreekanth Reddy O., Lai W.F. Tackling COVID-19 Using Remdesivir and Favipiravir as Therapeutic Options. Chembiochem : a European journal of chemical biology, 2021. 22(6), 939–948. https://doi.org/10.1002/cbic.202000595 33. Udwadia Z.F., Singh P., Barkate H., Patil S., Rangwala S., Pendse A., Kadam J., Wu W., Caracta C. F., Tandon M. Efficacy and safety of favipiravir, an oral RNA-dependent RNA polymerase inhibitor, in mild-to-moderate COVID-19: A randomized, comparative, open-label, multicenter, phase 3 clinical trial. International journal of infectious diseases: IJID: official publication of the International Society for Infectious Diseases, 2021. 103, 62–71. https://doi.org/10.1016/j.ijid.2020.11.142 21. Wang M., Cao R., Zhang L., Yang X., Liu J., Xu M., Shi Z., Hu Z., Zhong W., Xiao G. Remdesivir and chloroquine effectively inhibit the recently emerged novel coronavirus (2019-nCoV) in vitro // Cell research, 2020. 30(3), 269–271. https://doi.org/10.1038/s41422-020-0282-0 34. Wang M., Cao R., Zhang L., Yang X., Liu J., Xu M., Shi Z., Hu Z., Zhong W., Xiao G. Remdesivir and chloroquine effectively inhibit the recently emerged novel coronavirus (2019-nCoV) in vitro. Cell research, 2020. 30(3), 269–271. https://doi.org/10.1038/s41422-020-0282-0 35. Yamamura H., Matsuura H., Nakagawa J., Fukuoka H., Domi H., Chujoh S. Effect of favipiravir and an anti-inflammatory strategy for COVID-19. Critical Care, 2020. 24(1). https://doi.org/10.1186/s13054-020-03137-5 36. Zeitlinger M., Koch B.C.P., Bruggemann R., De Cock P., Felton T., Hites M., Le J., Luque S., Macgowan A. P., Marriott D.J.E., Muller A.E., Nadrah K., Paterson D.L., Standing J.F., Telles J.P., Wölfl-Duchek M., Thy M., Roberts J.A. Pharmacokinetics / Pharmacodynamics of Antiviral Agents Used to Treat SARS-CoV-2 and Their Potential Interaction with Drugs and Other Supportive Measures: A Comprehensive Review by the PK/PD of Anti-Infectives Study Group of the European Society of Antimicr. Clinical Pharmacokinetics, 2020. 59(10), 1195–1216. https://doi.org/10.1007/s40262-020-00924-9
Көрген адамдардың саны: 10

Түйенді сөздер:

Библиографиялық сілтемелер

Кулжанова Ш.А., Аукенов Н.Е., Конкаева М.Е., Смагулова З.К., Тулешова Г.Т., Маукаева С.Б., Бейсенбиева Н.Е., Туребаева Г.О., Нурахметова Г.А., Утегенова А.М. Фавипиравир вирусқа қарсы препаратының COVID-19 коронавирустық инфекциясы бар пациенттерді кешенді емдеудегі клиникалық тиімділігі // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2021. 4 (Т.23). Б. 6-15. doi:10.34689/SH.2021.23.4.001